Soort

Risicospectrum

Orde

Lepidoptera 

Afbeeldingen

 

Gevoelige soorten

Crataegus (meidoorn)

Salix (wilg)

Sorbus (lijsterbes)

Prunus (kers)

Euyonimus (kardinaalsmuts)

Vele andere rupsensoort specifieke loofbomen

Biologie

De spinselmot (Yponomeuta-soorten) vlinders leggen hun eieren begin juli op jonge twijgen. De eitjes worden afgedekt met een vloeistof die een schild vormt. In september komen onder de eischildjes de eitjes al uit en overwintert de spinselmot als larve. Zodra het uitlopen begint, wordt de waardplant helemaal kaalgevreten. Dit is meestal ruim voor de langste dag en daarna lopen de bomen en struiken weer gewoon uit. Stammen, takken en complete bomen worden ingepakt in het kenmerkende witte spinsel wat als een net bedekt. Overal waar de rupsen van de spinselmot (Yponomeuta-soorten) zich in grote groepen begeven wordt het taaie spinsel gemaakt. De aantasting is regelmatig terugkerend maar kan incidenteel ook zeer grillig verlopen.

Effect

Mensen kunnen overlast ervaren van de rupsen die op zoek gaan naar voedsel als ze de waardplant massaal kaal gevreten hebben. De rupsen trekken soms naar en in huizen en pakken alles in met spinsel tot auto’s aan toe. Bij massale kaalvraat laten de rupsen zich aan een draad zakken wat als onprettig kan worden ervaren. Meestal is de aantasting van ondergeschikt belang voor de boom.

Verspreiding

Algemeen in Nederland.

Herkenning

De viltige witte vlinder met zwarte puntjes is langwerpig en tot 10 mm lang. De spanrups is klein, zo’n 15 mm lang. Afhankelijk van de waardplant is de rups in mindere of meerdere mate donkergroen/geelgroen met een zwarte kop. De waardplanten zijn compleet in taai wit spinsel gepakt wat de duidelijkste herkenning vormt.

Beheer

Bij voorkeur niet, de rupsen vormen een belangrijke voedselbron voor vogels. Bij grote overlast kan zeer gericht met een biologisch bestrijdingsmiddel gewerkt worden.

Te verwarren met

Mensen met onvoldoende ervaring denken meteen met de eikenprocessierups (Thaumetopoea processionea) van doen te hebben. Deze pakt echter nooit een boom geheel in spinsel in.