Soort

Risicospectrum

Afbeeldingen

 

Gevoelige soorten

Aesculus (paardenkastanje)

Castanea (tamme kastanje)

Chamaecyparis (Californische cypres)

Fagus (beuk)

Larix

Rhododendron

Prunus (kers)

Quercus (eik)

Taxus

Biologie

Phytophthora Ramorum (Phytophthora ramorum) is een bodemschimmel die vooral onder vochtige omstandigheden zoals stagnerend water in combinatie met hoge temperaturen de wortels binnendringt. De ziekte leid tot vaatverstoppingen.  De ziekte kan ook latent in de plant aanwezig zijn zonder bovengrondse symptomen. Aangetast materiaal kan echter tot wel 5 jaar voor infectie zorgen. Dit kan via achterblijvend hout, bodem en water gebeuren. De schimmel overwintert na afsterven van de plant als immobiele sporen. Na de winter ontstaan mobiele sporen welke zich via vocht over kleine afstanden verspreiden om daar een nieuwe aantasting te vormen. De schimmel kan dan op meerdere manieren een plant infecteren. Via bladeren en twijgen is een aantasting zelden fataal maar hiermee is deze wel in de plant aanwezig. Als de ziekte zich openbaart via bastnecrosen (bastkanker) op de stam is deze vaak wel dodelijk. Achter bloedingsplekken op de stam vind vaak bastafsterving plaats. Door opspatten van regenwater kunnen de sporen zich ook op de stam ontwikkelen.

Effect

In Nederland in het openbare groen nog beperkt. Bladeren verwelken, twijgen sterven terug. Soms afsterven van bomen of delen van bomen.

Verspreiding

Nog beperkt aanwezig. In USA en Engeland wordt melding gemaakt op eik maar vooral op lariks waar deze ziekte “sudden oak death” word genoemd. In augustus 2014 zijn 6500 lariksen geruimd in Belfast forest te Ierland. In dit bos stonden enkele van de oudste bomen in Ierland.

Herkenning

In de eerste instantie is de ziekte vooral op Rhododendron vastgesteld maar later is deze ook op Fagus (beuk) en Quercus rubra (Amerikaanse eik) aangetroffen. Twijgen verwelken en verkleuren bruin/zwart. In de onderste drie meter van de stam ontstaan bruin/zwarte bloedingsplekken met bastafsterving.

Zwarte bloedings plekken zijn het hele jaar door te herkennen maar makkelijker tijdens droog weer waar te nemen.

Beheer

In heesterteelt is met bestrijdingsmiddelen met koper gespoten. De symptomen kunnen hiermee mogelijk onderdrukt worden maar geen enkel middel dood de veroorzaker. Het is daarom belangrijk dat het verder verspreiden voorkomen wordt.

 Bij twijfel over de ziekte is het advies om contact op te nemen met de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit. www.vwa.nl

Maatregelen in het openbare groen moeten gericht worden op het voorkomen van verspreiding. Hiervoor kan het beste aangetast materiaal gerooid worden en ter plekke verbranden.

Te verwarren met

Dezelfde bloedingsplekken ontstaan bij vele andere Phytophthora varianten welke het onderscheiden zeer moeilijk maakt. Er is een handige veldtest verkrijgbaar om Phytophthora Ramorum (Phytophthora ramorum) vast te stellen, daarmee is nog niet het juiste type vastgesteld.

Paardenkastanjebloedingsziekte (Pseudomonas syringae pv. aesculi) heeft dezelfde verschijnselen maar loopt hoger de boom in en begint meer oranje kleurig.