Soort

Risicospectrum

Orde

Lepidoptera

Afbeeldingen

 

Gevoelige Soorten

Acer pseudoplatanus (gewone esdoorn)

Fagus sylvatica (gewone beuk)

Fraxinus excelsior (Gewone es)

Sorbus aucuparia (gewone lijsterbes)

Malus (appel)

Populus (populier)

Prunus (kers)

Pyrus (peer)

Quercus (eik)

Salix (wilg)

Tilia (linde)

Biologie

Vanaf juni legt de gestippelde houtvlinder ( Zeuzera pyrina) haar eitjes in bastbeschadigingen en schorsspleten. Enkele weken nadat de eitjes zijn afgezet komen de jonge rupsen uit de eitjes. De uitgekomen rupsen vreten zich eerst in een bladsteel. Naarmate de rups groeit boort deze zich verder in een twijg en later tot wel 40 cm diepte in takken en soms in de stam. In het voorjaar verpopt de rups en net voordat de gestippelde houtvlinder uitvliegt duwt de pop zich naar buiten. De totale cyclus bedraagt 2 tot 3 jaar.

Effect

Veel fruitteelt bedrijven hebben last van aantastingen waar de rupsen vooral de jonge twijgen van appels en peren invreten. In het openbare groen heeft Fraxinus excelsior (Gewone es) in laanverbanden veel last van de aantasting wat resulteert in afgestorven uiteinden van takken. Sterkt aangetaste takken kunnen vooral in de periode met blad uitbreken. Spechten kunnen de gevolgen van de vraatgangen verergeren door deze, op zoek naar voedsel, nog verder open te hakken.

Verspreiding

Algemeen voorkomend.

Herkenning

Soms word de larve van de gestippelde houtvlinder (Zeuzera pyrina) ook wel gele houtrups genoemd.

Grote geelachtige rups tot wel 50 mm lang. Rups is onbehaard met zwarte stippen op het lijf. De rups is te vinden in boorgangen in de twijgen en takken van een boom. De boorgangen zijn niet alleen in de lengte van de takken te vinden maar kennen ook individuele boorgaten naar buiten toe.

De boorgangen zijn soms tot wel 1,5 cm in diameter gevuld met bruin boormeel. De gestippelde houtvlinder (Zeuzera pyrina) is een grote witte motvlinder van 30 tot 40 mm met zwarte stippen.

 

Beheer

Het dicht purren van vraatgangen en met een staaldraad de rupsen in de vraatgangen doden zijn weinig praktische methoden maar kunnen effectief zijn bij beperkte aantasting. Behalve het verwijderen van aangetaste delen is er tot op heden geen methode beschikbaar om de aantasting te bestrijden. De bomen dienen in een verhoogde inspectiecontrole opgenomen te worden vanwege het verhoogde risico op takbreuk.

Te verwarren met

In eerste instantie zullen terug gestorven toppen worden toegeschreven aan essentaksterfte (Chalara fraxinea) echter bij nadere inspectie is dit uit te sluiten.

De gestippelde houtvlinder (Zeuzera pyrina) lijkt op de vlinder van de Plakker (Lymantria dispar) maar is witter. De vraatgangen kunnen verward worden met aantasting door Aziatische boktor (Anoplophora glabripennis) of Oost-Aziatische boktor (Anoplophora chinensis). Beide aantastingen zijn quarantaine ziektes en verplicht bij NVWA te melden, het is daarom belangrijk de aantasting duidelijk te herkennen. De larven van de gestippelde houtvlinder produceren bruin boormeel, larven van de boktor produceren kleine houtspaanders.