Essen met grote variatie in ziektegevoeligheid

Essen met grote variatie in ziektegevoeligheid

Essentaksterfte (Chalara fraxinea) veroorzaakt door ziekteverwekkende schimmel Hymenoscyphus fraxineus treft vele essen. De huidige variant van de ziekte is voor het eerst in Polen vastgesteld en heeft inmiddels tot enorme verliezen van es in Europa geleid. De situatie onder essen in bossen en parken is zorgwekkend, juist onder dit soort natuurlijke omstandigheden lijkt er een grote ziektegevoeligheid.

Tot op heden is de genetische samenstelling van Fraxinus excelsior (gewone es) beperkt bestudeerd. Recentelijk heeft er een doorbraak plaatsgevonden. Wetenschappers uit Engeland en Denemarken hebben middels DNA onderzoek, voor het eerst toegepast in plant pathologie, genetische markers gevonden die kunnen worden gelinkt aan kroonsterfte bij geïnfecteerde bomen. Deze markers zijn succesvol toegepast om de gevoeligheid voor essentaksterfte te voorspellen bij de verschillende fenotypen.

Bij dit onderzoek zijn op diverse locaties 182 Deense essen bestudeerd , bestaande uit 58 Fraxinus excelsior soorten en uit soorten die een lage gevoeligheid vertonen zoals F. Mariesii (onbekend in Nederland), F. americana, F. mandshurica en Fraxinus ornus (pluimes). De essen kwamen uit zowel sterk aangetaste als niet aangetaste gebieden in Denemarken.

Over de hele wereld leiden boomziektes tot een toenemende bezorgdheid over het voortbestaan en ziektegevoeligheid van boomsoorten. De gebruikte DNA methode geeft de mogelijkheid om gerichte vermeerdering op te zetten van de soorten die niet of minder gevoelig zijn voor invasieve ziekten doordat ze de juiste genen bezitten. Deze studie toont aan dat een grote genetische spreiding zoals die binnen zaailingen aanwezig is, belangrijk zijn om invasieve ziekten als essentaksterfte bij es tegen te gaan. De volgende stap is om zoveel mogelijk fenotypen op te sporen die niet of minder gevoelig zijn voor essentaksterfte. Hierna is het aan de kwekerijsector om resistente essen te kweken en aan de gebruikers om deze af te nemen voor aanplant. Lang leve de es!